De eerste Fiat 500 werd gelanceerd op 4 juli 1957. Die datum was geen toeval. Fiat koos bewust voor deze dag, omdat het in Italië symbool stond voor een nieuw tijdperk. Het land was volop in opbouw na de Tweede Wereldoorlog. Er heerste optimisme, maar ook een duidelijke behoefte aan betaalbare mobiliteit voor de gewone burger. Waar eerder een auto vooral iets was voor de elite, wilde Fiat met de 500 een voertuig introduceren dat voor iedereen bereikbaar was. Door hem te presenteren op de Amerikaanse Onafhankelijkheidsdag, gaf Fiat de lancering een symbolische lading: dit was niet zomaar een auto, dit was vrijheid op vier wielen.

Nieuw kostte een fiat 500 3799 gulden

De naam “Fiat 500” klinkt eenvoudig, maar was slim gekozen. Hij verwijst naar de cilinderinhoud van de motor: 500 cc. Dat was niet alleen technisch relevant, maar ook fiscaal aantrekkelijk. In Italië golden destijds verschillende belastingcategorieën, en voertuigen met een motorinhoud onder de 500 cc vielen in het goedkoopste tarief. Door net onder die grens te blijven (de eerste modellen hadden 479 cc), wist Fiat de auto betaalbaar te houden voor het grote publiek. Zo werd de 500 niet alleen door zijn formaat een kleine auto, maar ook in prijs en gebruikskosten.

Een van de meest herkenbare elementen van de klassieke Fiat 500 is het canvasdak dat je handmatig kon oprollen. Tegenwoordig lijkt dat vooral charmant, maar in de jaren ’50 was het vooral een kostenbesparende keuze. Staal was schaars en duur in naoorlogs Italië, en het vervangen van een deel van het stalen dak door canvas leverde direct materiaal- én gewichtswinst op. Zo konden de kosten én het verbruik laag blijven. Wat begon als een praktische oplossing groeide uit tot een stijlkenmerk: het open dak gaf de 500 een luchtig en zomers karakter. Het is dan ook geen toeval dat moderne 500’s deze eigenschap in een luxere vorm nog steeds met zich meedragen.

De oorspronkelijke Fiat 500 was 2,97 meter lang en 1,32 meter breed. Ter vergelijking: dat is korter dan veel stadsfietsen met kinderzitje. Toch bood het autootje plek aan vier personen. Fiat koos bewust voor zo’n klein formaat. Niet alleen om het materiaalgebruik te beperken, maar ook omdat de 500 ontworpen werd voor het Italiaanse stadsleven. In steden als Napels, Turijn en Rome zijn de straten vaak smal en druk. Een compacte auto met een kleine draaicirkel was daar veel praktischer dan de grote Amerikaanse of Duitse modellen die toen populair waren. En zo werd de 500 een echt stadsicoon.